Migrena to nie jest „zwykły ból głowy”

📈 Epidemiologia: jak powszechna jest migrena?

Migrena to jedna z najczęstszych chorób neurologicznych na świecie. Szacuje się, że cierpi na nią około 14–15% populacji globalnej, czyli niemal miliard ludzi. W Polsce problem ten dotyczy nawet co szóstej osoby dorosłej.

Choroba występuje znacznie częściej u kobiet (15–18%) niż u mężczyzn (6–8%), a pierwsze napady pojawiają się zazwyczaj w drugiej lub trzeciej dekadzie życia.

Migrena jest również drugą najczęstszą przyczyną niepełnosprawności neurologicznej na świecie i główną przyczyną utraconych lat życia w zdrowiu u młodych kobiet. Wraz z czasem trwania choroby może dochodzić do jej przekształcenia w postać przewlekłą, w której bóle głowy występują przez co najmniej 15 dni w miesiącu – stan ten dotyczy około 2% populacji dorosłych.

🔍 Jak rozpoznać migrenę?

Migrena to nie jest „zwykły ból głowy”. To przewlekła choroba neurologiczna o charakterze napadowym, często jednostronnym, pulsującym i nasilającym się podczas wysiłku fizycznego. Towarzyszą jej objawy, takie jak:

• nudności i wymioty,

• nadwrażliwość na światło (fotofobia) i dźwięk (fonofobia),

• w części przypadków (ok. 30%) tzw. aura migrenowa – czyli przemijające zaburzenia widzenia (np. błyski, zygzaki, mroczki), mowy lub czucia.

Według międzynarodowej klasyfikacji (ICHD-3), napad migreny trwa od 4 do 72 godzin. Aby rozpoznać chorobę, lekarz opiera się przede wszystkim na dokładnym wywiadzie – nie istnieje jedno badanie, które potwierdza migrenę. Dodatkowe testy, np. rezonans magnetyczny, wykonuje się tylko wtedy, gdy objawy są nietypowe lub istnieje podejrzenie innej choroby.

⚠️ Co wywołuje napady?

Napady migreny mogą być prowokowane przez wiele czynników. Najczęstsze z nich to:

• stres i odpoczynek po stresie (tzw. „migrena weekendowa”),

• zmiany hormonalne, zwłaszcza u kobiet,

• niektóre pokarmy (czekolada, sery dojrzewające, czerwone wino, produkty z glutaminianem sodu),

• brak posiłków, odwodnienie,

• zaburzenia snu,

• zmiany pogody, jasne światło lub silne zapachy.

Prowadzenie dzienniczka bólów głowy pomaga pacjentowi i lekarzowi zidentyfikować indywidualne czynniki wyzwalające i monitorować skuteczność leczenia.

💊 Dlaczego leczenie migreny jest konieczne?

Migrena nie tylko obniża jakość życia, ale także wpływa na zdolność do pracy, nauki i funkcjonowania społecznego. Nie leczona lub źle leczona migrena zwiększa ryzyko jej przejścia w postać przewlekłą, co wiąże się z jeszcze większą niepełnosprawnością.

Wczesne, skuteczne i dobrze dobrane leczenie pozwala:

• skrócić czas trwania napadu,

• zmniejszyć nasilenie bólu i objawów towarzyszących,

• ograniczyć ryzyko nawrotów i rozwoju migreny przewlekłej.

🩺 Leczenie: co można zrobić?

1. Leczenie napadu

Najczęściej stosowane leki to:

• niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) – ibuprofen, naproksen, kwas acetylosalicylowy;

• tryptany – leki specyficzne dla migreny (np. sumatryptan, zolmitryptan, rizatriptan), które przynoszą ulgę w ciągu 2 godzin;

• nowe leki – gepanty (np. rimegepant) i ditany (np. lasmiditan), które działają skutecznie, ale nie obkurczają naczyń, więc są bezpieczne dla osób z chorobami serca.

Leki powinno się przyjmować jak najwcześniej po rozpoczęciu napadu, najlepiej w pełnej zalecanej dawce i często w połączeniu z lekiem przeciwwymiotnym (np. metoklopramidem).

2. Leczenie zapobiegawcze

Jeśli napady występują często (np. więcej niż 4 razy w miesiącu), lekarz może zaproponować terapię profilaktyczną. Stosowane są m.in.:

• beta-blokery (np. propranolol),

• topiramat, flunaryzyna, kwas walproinowy,

• toksyna botulinowa w migrenie przewlekłej,

• leki biologiczne – przeciwciała monoklonalne anty-CGRP, które stanowią nowoczesny i bardzo skuteczny kierunek terapii.

Ważną częścią leczenia jest też modyfikacja stylu życia: regularny sen, odpowiednie nawodnienie, umiarkowana aktywność fizyczna i unikanie czynników prowokujących.

✅ Podsumowanie

Migrena to choroba realna, powszechna i poważna – ale można ją skutecznie leczyć. Wymaga to współpracy pacjenta z lekarzem, cierpliwości w dobraniu terapii oraz świadomości, że zlekceważenie objawów może prowadzić do przewlekłej niepełnosprawności.

Nowoczesne leki i metody leczenia pozwalają dziś wielu osobom wrócić do normalnego, aktywnego życia. Z pewnością dawno już minęły czasy, kiedy pacjent mógł usłyszeć od lekarza, że do bólu głowy ma się przyzwyczaić — migrenę można i trzeba skutecznie leczyć!