USG szwów czaszkowych

Kiedy jest optymalny czas na wykrycie kraniosynostozy?
Wczesne wykrycie kraniosynostozy ma kluczowe znaczenie. Leczenie operacyjne przynosi najlepsze efekty, gdy zostanie wykonane przed ukończeniem 6. miesiąca życia. Dlatego rozpoznanie powinno być postawione możliwie jak najwcześniej.

Jak wygląda diagnostyka kraniosynostozy?
Dawniej opierała się głównie na ocenie klinicznej oraz tomografii komputerowej, która wiąże się z promieniowaniem jonizującym i często wymaga unieruchomienia dziecka (czasem nawet znieczulenia).
Obecnie, dzięki rozwojowi technik ultrasonograficznych, podstawową metodą diagnostyczną jest USG szwów czaszkowych, wykonywane w korelacji z badaniem klinicznym.

Co oceniamy w badaniu szwów czaszkowych?

Szwy czaszkowe kluczowe dla kształtu główki:
• Szew czołowy – rozpoczyna zrastanie ok. 3. miesiąca życia i kończy najczęściej do 8. miesiąca; czasem utrzymuje się do 3. roku. Po zarośnięciu może być wyczuwalny grzbiet kostny, który zwykle zanika z wiekiem.
• Szew wieńcowy – łączy kość czołową z ciemieniową.
• Szew strzałkowy – łączy obie kości ciemieniowe.
• Szew węgłowy – łączy kość potyliczną z ciemieniową.

Szwy (poza czołowym) powinny być widoczne w badaniu co najmniej do 18. roku życia.

Ciemiączka:
• Ciemiączko przednie – zarasta między 9. a 18. miesiącem życia.
• Ciemiączko tylne – zwykle do 4. miesiąca życia.
• Ciemiączka klinowe i sutkowate – zarastają w życiu płodowym lub w pierwszych miesiącach po urodzeniu.

Podczas USG często widoczne są tzw. kostki Worma – drobne, dodatkowe kostki w obrębie szwów, które zwykle są zjawiskiem fizjologicznym.

Jakie są wady kształtu główki diagnozowane w badaniu szwów czaszkowych?

Kraniosynostoza to przedwczesne zarośnięcie jednego lub większej ilości szwów czaszkowych.

Plagiocefalia (skośnogłowie, zespół płaskiej główki) – asymetryczne spłaszczenie jednej powierzchni czaszki. Jedną z jej form o niewielkim nasileniu oraz szerokim rozpowszechnieniu jest spowodowana przez przedłużone pozostawanie w pozycji na wznak tak zwana plagiocefalia ułożeniowa (przejściowa) – najczęściej wynikająca ze spania na plecach z główką odwróconą przeważnie w jedną stronę. W tym przypadku nie ma cech kranio synostozy, wszystkie szwy są otwarte.
Typowo cała strona jest przemieszczona ku przodowi, podobnie jak ucho w porównaniu ze stroną przeciwną (główka ma kształt równoległoboku).

W przeciwieństwie do plagioefalii ułożeniowej, synostotyczna jest spowodowana przez jednostronne zarośnięcie szwu wieńcowego lub węgłowego.

Synostotyczna przednia plagicefalia – wynika z jednostronnego przedwczesnego zarośnięcia szwu wieńcowego. Czoło jest płaskie po zajętej stronie oraz może występować pociągnięcie ku górze górno-zewnętrznego brzegu oczodołu – deformacja „Herlequina”; nos może być nieznacznie przemieszczony. W obserwacji od szczytu główki ucho przemieszczone jest ku przodowi.

Synostostotyczna tylnia plagicefalia – wynika z jednostronnego przedwczesnego zarośnięcia szwu węgłowego. W obserwacji od szczytu główki ucho i wyrostek sutkowaty przemieszczone są ku tyłowi (główka przypomina kształtem trapez). W przypadku istnienia tej wady istnieje częstsze niż w populacji ogólnej występowanie malformacji Chiariego typu 1 – zaleca się wykonanie MR mózgowia celem wykluczenia wady.

Scaphocefalia (łódkogłowie) – najczęstsza kraniosynostoza; wynika z przedwczesnego zarośnięcia szwu strzałkowego (kształt czaszki jest wąski i wydłużony.

Trigonocefalia – trójkątny kształt czaszki wynika z przedwczesnego zarośnięcia szwu czaszkowego; fizjologicznie fuzja zaczyna się w wieku 3 miesiąca, więc przedwczesne zarośnięcie ujawnia się wcześniej. Objętość czaszki w części czołowej jest zmniejszona, z wyostrzoną krawędzią na czole i hipoteloryzmem (zmniejszona odległość pomiędzy oczodołami).

Grzbiet czołowy – u dzieci w starszym wieku, przy normalnej objętości części czołowej czaszki i bez hipoteloryzmu nie jest wynikiem patologii i nie wymaga diagnostyki.

Brachycefalia (krótka główka) – skrócenie główki, część czołowa czaszki zmniejszona z płytkimi oczodołami, co wynika z przedwczesnego, obustronnego zarośnięcia szwów wieńcowych.

Czy po badaniu otrzymam opis?

Badanie USG w naszym centrum kończy się przekazaniem wydrukowanego opisu badania opatrzonego podpisem lekarza wykonującego wraz z wydrukiem dokumentacji obrazowej (w formie printów) wykrytych podczas badania patologii.

Kto wykonuje badania w naszej pracowni?

Badania USG wykonywane w naszej pracowni wykonywane są przez specjalistów radiologii i diagnostyki obrazowej – specjalizacji zajmującej się głównie wykonywaniem oraz interpretacją badań obrazowych (głównie prześwietleń rtg, USG, tomografii komputerowej oraz rezonansu magnetycznego).

Jaki jest koszt badania w Centrum Diagnostycznym Sonicus?

Koszt badania to 200 zł.

Jeżeli podejrzewasz zaburzenia kształtu główki u swojego dziecka zapraszamy na badanie w naszym gabinecie!